ՌԱՑԻՈՆԱԼ ԹՎԵՐՈՎ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՕՐԵՆՔՆԵՐԸ 

Առաջադրանքներ

  1.  Հաշվե՛ք (a + b) + c և (c + b) + a արտահայտությունների արժեքները, եթե՝

a=-4/5

b=-8/3
c=-6/15


-58/15

  1. Հաշվե՛ք a ⋅ (b ⋅ c) և c ⋅ (b ⋅ a) արտահայտությունների արժեքները, եթե՝ 

a=-2/5
b=-5/4

c=-7/3

-7/6
-1/5

  1. Օգտվելով գումարման տեղափոխական և զուգորդական օրենքներից՝ հաշվե՛ք առավել հարմար եղանակով. 

-3/4+11/12-2+3/4-11/2= -53/12

  1. Հաշվել

-3/4+(-2/5)= -23/20

5/6-(+7/6)= – 1/3

-2/3-(-3/5)= -1/15

1.5/7+4.6/7= 6.4/7

  1. Լուծիր հավասարումը

4X/19-1/6=5/6
X=19/4

7X/19=1

X= 19/7

  1. Գտիր 5/9-րդ կոտորակի հակադարձ թվի հակադիր թիվը:
    -9/5
  2. Հաշվիր 27/16-րդ կոտորակի հակադարձ թվի կրկնապատիկը:
    32/54
  3. Գտիր տրված ռացիոնալ թվերի հակադարձ թվերը՝

      3/4,  4.2/7, 6/5, 11/45, 10/17, 23/13

4/3, 4.7/2, 5/6, 45/11, 17/10, 13/23,

Մաթեմատիկա

Առաջադրանքներ

1․Գծել թվային ուղիղ և նշել -4; 2,5; -1/2; 3; -5 և այլն։


2․Որ թիվն է ամենհեռու գտնվում 0-ից։
Այդպիսի թիվ չկա։
3․Որն է ամենափոքր թիվը։
Ամենափոքր թիվ չկա։
4․Հաշվե՛լ․
ա)|-7| + |3| =-4
բ) |-10| – |-4|= -14
գ) |-5,5| x 2=-11
դ) |-16| : |-4|=+4
ե) (-3) x (-7) – (-2) x |-4| x (-6)=-27

5․Առավոտյան ջերմաստիճանը -5 ջերմաստիճան էր։Կեսօրին այն բարձրացավ 8 աստիճանով,իսկ երեկոյան նորից իջավ 4 ջերմաստիճանով։Որքա՞ն դարձավ ջերմաստիճանը։
-1

6․Արամի բանկային քարտին կար 15․000 դրամ։Նա կատարեց 20․000 դրամի գնում։Դրանից հետո նա հաշվին ավելացրեց 7000 դրամ։Որքա՞ն է նրա հաշիվը։
2000

Մայրենի

Կետերի փոխարեն գրի՛ր յա, իա, եա։
Հեքիաթ, ակացիա, բամիա, այծյամ, էներգիա, Անդրեաս, եղյամ, էքսկուրսիա, խավիար, կղզյակ, Սուքիաս, կրիա, միլիարդ, վայրկյան, Բենիամին, մումիա, Սիսիան, փասիան, միմյանց, Արաքսյա, դաստիարակ, լյարդ, քիմիա, օվկիանոս, անցյալ, Վիկտորյա (անուն), Ասիա(աշխարհամաս), Սոֆյա (անուն), Սոֆիա (քաղաքի անուն), Անանիա, Եղիա, Եղիազար, Երեմիա, հեծյալ,  Մարիամ, Ամալիա, Վիկտորիա (ջրվեժ), Օֆելյա։ 

Ըստ անհրաժեշտության գրի՛ր յտառը։
Կայուն, հայելի, Միքայել, զրոյական, էություն, նայել, վայելել, գաիսոն, էակ, ատամնաբույժ, Ռաֆայել, միայն, պոեմ, պոետ, միասին, հիանալ, թեյել, խնայել, հիանալի, որդիական։

Գրի՛ր, թե տրված բառերի  մեջ ինչ հնչյունափոխություն  է կատարվել։
Բազմաթիվ-ու տառը սղվել է, գունավոր-յ տառը սղվել է, վայրկենապես – յ տառը սղվել է ա տառը փոխվել է, լուսավոր-յ տառը սղվել է, մտնել- ու-ն և ք-ն սղվել է, գնդակ-ու տառը սղվել է, կապտաչյա-յ-ն և ու-ն սղվել է, ուրվական- հնչյունափոխություն չկա, ձվախաղ-ու տառը սղվել է, սիրային-ե-ն և ի-ն փողվել են, հիսնամյա-ու տառը սղվել են, լրաբեր-ու տառը սղվել են։

Ա և Բ շարքի բառերը միացրու և ստացիր դարձվածքներ, գրիր դրանք և բացատրիր ՝ ի՞նչ են նշանակում յուրաքանչյուրը։

ա) խելքը, սիրտը, քիթը, մտքից, լեզուն, սուր

բ) գնալ, կտրել, դողալ, ճոճել, կախել, բռնվել 

խելքը գնալ – շատ սիրել
սիրտը դողալ – վախենալ
քիթը կախել – նեղանալ
միտքը կտրել – մոռանալ
լեզուն բռնվել – չկարողանալ խոսալ
սուր ճոճել – սպառնալ

Մաթեմատիկայի ընտրությամբ գործունեություն

1. Հողամասում ցանված էր 120կգ եգիպտացորեն։ Կարտոֆիլ ցանել էին եգիպտացորենից 5 անգամ պակաս, իսկ ցորեն՝ 3 անգամ պակաս, քան կարտոֆիլն ու եգիպտացորենը միասին։ Ինչքա՞ն ցորեն էր ցանված հողամասում։

48

2․ Երեք գրադարակներում դրված են համապատասխանաբար 42, 26 և 37 գիրք։ Առաջին գրադարակից 7 գիրք տեղափոխել են երկրորդը։ Քանի՞ գիրք պետք է երկրորդ գրադարակը տեղափոխել երրորդից, որպեսզի երեք գրադարակներում հավասար քանակներով գրքեր լինեն։
2

3. Երկու ցանկապատ ներկելու համար անհրաժեշտ եղավ 25 աման ներկ՝ յուրաքանչյուրում 3 կգ։ Առաջին ցանկապատը ներկելու համար օգտագործվեց 24կգ ներկ։ Քանի՞ կիլոգրամ ներկ օգտագործվեց երկրորդ ցանկապատը ներկելու համար։51կգ

4. 2 գյուղացի 4 ժամում միասին հավաքում են 64 կգ խնձոր: Քանի՞ ժամում կհավաքեն 96 կգ խնձորը, եթե այգում միաժամանակ աշխատեն 4 գյուղացիներ:
1ժ 30ր

5. “Ներկիր ինքդ” ալբոմն արժե 1390 դրամ։ Շողերի մայրիկը ցանկանում է վճարել մանրադրամներով։ Ո՞ր մանրադրամներից որքան պետք է վերցնի, որպեսզի մանրադրամների քանակը լինի նվազագույնը։

Հայաստանում կան հետևյալ մանրադրամները․ 10դր, 20դր, 50դր, 100դր, 200դր և 500դր։
2x 500, 1x 200, 1x 50, 2x 20

Դարձվածքներ

Ծակ պրոֆեսոր – Իր կարծիքով խելամիտ


մտքի թելը կտրել – մոռանալ

Ջրին խփել – ջրի հետ խաղ անել

Գլուխ պահել – մի կերպ ապրել

Թթվել – տխրել

Սիրտը խառնել – զզվել

գիրք կրծել – Արագ կարդալ

Փշերի վրա նստել – Անհանգիստ լինել

Կռվի բուն – Կռվարար մարդիկ

Ոտքը կախել – ալարել

Աչքի լույս – շատ սիրելի

Ականջդ կանչել – չլսել

Աչքը ուտել – Իր ուժերին համապատասխան համարել

էշն ինչ գիտի նուշ ինչա – Ինչ-որ բանի արժեքը չիմանալ

էշի ականջում քնել – ոչ մի բանի մասին տեղյակ չլինել

Գայլի գլխին ավետարան կարդալ – Անիմաստ երկար չարչարվել

Աչքիս վրա – Սիրով

Լեզու գտնել – Համաձայնության գալ


շունը տիրոջը չի ճանաչում –

Տնաշեն – միամիտ

Գլխիս վրա տեղ ունես – սիրել

Երես առած – լկստված

Մատերի արանքով նայել – ամաչել

եփել-թափել – Տան զանազան գործերն անել


Կարմիր կովը կաշին չի փոխում – Վատ բառերով խոսացող

Գլուխը գնաց – նեռվայնանալ


Քթից թռած – շատ նման

Յոթերորդ երկնքում լողալ – Իրեն կատարելապես երջանիկ զգալ


Աչքից ընկնել – այլևս դուր չգալ

Հոքի հանել – նեռվայնացնել

Սիրտը լայն պահել – նեղացկոտ չլինել

Բարի պտուղ -Անպետք


Էշից ընկած – հուսահատված






Ծովագայլը

ԻՄ ԳԻՐՔԸ

Բոլոր նավաստիները տախտակամածի վրա էին և նրանք կարգի էին բերում մակույկները որսորդության ապագա շրջանի ահմար։ Նավում յոթ մակույկ կար։ Առաջինը նավապետինն էր, իսկ մնացածը որսորդներինը։ Յուրաքանչյուր մակույկի անձնակազմը բաղկացած մի որսորդից, մի թիավարից և մի նավուղիղից։ Երկայմանավի վրա թիավարներն ու նավուղիղները կազմում են նավազախումբը, իսկ որսորդները ղեկավարում են հերթապահ խմբերը և ես հիմա արդեն գիտեի այս ամենը ինչպես և այլ մանրամասներ։ <<Ուրվականը – մեր նավը>> համարվում էր Սան-Ֆրանցիսկոյի և Վիկտորիայի նավատորերի ամենաարագագնաց երկկայմանավը։ Մի ժամանակ այն եղել էր անձնական զբոսանավ և կառուցված էր հատկապես արագ ճանապարհորդության համար։ Նրա շրջագծերը ու սարքվածը, չնայած դրանց մասին ոչինչ չգիտեմ, ինքըստինքյան այդ են վկայում։ Երեկ, երկրորդ հերթապահության ժամանակ Ջոնսոնի հետ կարճատև զրույց ունեցա, և նա ինձ պատմեց այս մանրամասները։ Նա ինձ ասաց, որ <<Ուրվականը>> ութսուն տոննանոց երկայմանավ է և ունի հիանալի կառուցվածք։ Նավի լայնքը քսաներեք ոտնաչափ է, իսկ երկայնքը՝ իննսունից ավել։

Մաթեմատիկա

Առաջադրանքներ

  1. Համեմատել  հետևյալ ռացիոնալ թվերը

ա) 12.4/7 ՞ ֊56.1/3   

բ) -35.3/12 < 0

գ) -19.1/11 > -18.2/15

դ) 0 < 17.1/4

ե) -3.5/7 >  -3.3/5

զ) 8.3/8 > 8.4/9

     2.Իրար հավասար՞ են արդյոք կոտորակները

ա) -17/15 և 17/15 ոչ

բ) 3/8 և 12/32 այո

գ) 6/7 և 18/21այո

դ) 5/4 և 10/12 ոչ

     3. Կատարել գումարում

ա) 3.17/15 + 4.17/15 =9.4/15

բ) -17/15 + 17/15 = 0

գ) -2.10/15 + 3.17/15 = 2.7/15

դ) 5.3/8 + 1.5/16 = 6.11/16

դ ( -6/7) + (-2/21) = -20/21

ե) (-15.5/4) + (-7.10/12) = – 24.1/12

     4.Կատարել հանում

ա) 4.17/15 – 3.17/15 = 1

բ) 17/15 – 17/15 = 0

գ) 2.10/15 – 3.17/1 = -17.1/3

դ) 5.3/8 – 1.5/6 = 3. 11/24

ե) (-6/7) – (-2/21) = – 16/21

զ) (-15.5/4) – (-7.10/12) = – 8. 5/12

  1. Կատարեք գումարում

(-5/6)+(-7/3)=-19/6

3/7+8/5= 71/35

-(-4/7)+(-5/7)=-6/7

(-12/5)+(-7/2)= -59/10

-4/7+2/9= -22/63

1/4+(-2/3)= -11/12

(-4.3/10)+(-6.4/5)= – 11. 1/10

(-9.1/5)+(-2.3/5)= 11. 4/5

(3.3/7)+(-5.2/7)= 8.5/7

  1. Կատարեք հանում

2/9-3/7= -13/63

0-1/5= -1/5

3/7-(-4/7)= 1

-8/5-(-7/6)= -13/30

(-6.2/5)-(-12.3/5)= 7.4/5

(-2.1/2)-(+4.6/5)= – 7.7/10

11/100-(-10.1/5)=10.31/100

20.3/10-(-4.1/4)= 24.11/20

  1. Երկու ամբողջ թվերի հարաբերության տեսքով ներկայացրե՛ք հետևյալ ռացիոնալ թվերը.

-7/2 – (-7:2), 1/2 – 1:2, 5/12 – 5:, -6/11 – (-6:11), +4/13 – 4:13, -3/8 – (-3:8) , +9/16 -9:16

  1. Աստղանիշի փոխարեն տեղադրե՛ք > կամ < նշաններից որևէ մեկն այնպես, որ ստացվի ճիշտ անհավասարություն.

 ա) 5 · 7 > –1,
գ) 0 > (–3) · (–4),
ե) (–1) · (–4) < –1,
բ) –4 < 2 · 3,
դ) (–5) · 2 < 0

Կոտորակները ընդհանուր հայտարարի բերելը

Առաջադրանքներ

  • Կոտորակները  բերեք ընդհանուր հայտարարի
  • 2/5 > 7/25 = 25
  • 4/5 < 6/7 = 35
  • 7/12 < 2/3 = 12
  • 1/10 < 9/4 = 20
  •  3/11 < 5/6  = 66
  • 9/11 < 4/3 = 33
  • 11/20 < 3/5 
  • 7/30 < 8/15
  • 1/27 < 2/9
  • 1/15 < 4/13
  • 5/6 > 3/48
  • 9/100 < 7/25
  • 6/13 < 3/2 = 26
  • 7/27 < 5/3 = 27
  • 7/55 <  3/11 = 55
  • 5/49 > 1/27 = 1323
  • 1/35 < 5/6 = 1323
  • 11/10 > 3/5 = 10
  • 2/13 > 1/52 = 676
  • 1/15 < 8/45 = 45